سوال:
با سلام.
بر طبق نظريه انفجار بزرگ، فضا در حال انبساط است و همچينين مي دانيم که هر جرمي فضا -زمان را انحنا مي دهد. فضا از چه چيزي ساخته شده و ماهيت آن چيست که هم می تواند منبسط شود و هم در اثر وجود جرم دچار انحنا شود ؟
با تشکر : آرش آقاگل
پاسخ:
زمان از ماده ساخته نشده است که بتوانیم بگوییم جنس آن چیست. زمان کمیتی فیزیکی است که قابل اندازه گیری است.
انحنای فضا_زمان به دلیل تغییر ژئودزی ها است. ژئودزی در واقع مسیری بین دو نقطه است که در کوتاهترین زمان می توان طی کرد. برای مثال اگر نقطه ای در آب و نقطه ای در هوا باشد، کوتاهترین مسیر زمانی بین این دو نقطه دیگر خط راست نیست. به همین دلیل نور هنگامی که به طور مایل از محیطی شفاف وارد محیط شفاف دیگری با غلظت متفاوت شود، می شکند و مسیرش بین دو نقطه، خط راست نیست.
پیشنهاد می کنیم برای درک بهتر این که چگونه زمان یک "بعد" به حساب می آید و چگونه مسیر نور تغییر می کند، بخش به زبان آدمیزاد نجوم شماره های 192 و 193 را ببنید.
با توجه به این که با طی کردن مسافتی توسط نور، می توانیم گذز زمان را اندازه بگیریم، هنگامی که مسیر نور انحنا پیدا می کند، این انحنا روی اندازه گیری زمان تاثیر می گذارد.
----------------------------------------------------------------------------
سوال:
با عرض سلام
می خواستم بگم اگه میشه در مورد دو سیارک یافت شده در منظومه شمسی که باعث شد پلوتون از لیست سیارات منظومه حذف شود توضیح دهید.
Aphrodite Empire
پاسخ:
درتابستان 1384 گروهی به سرپرستی مایکل براون در موسسه ی فناوری کلتک با بکار گیری تلسکوپ بزرگ پالومار موفق شدند جسمی بزرگتر از پلوتون را در کمربند کوئیپر کشف کنند. پیش از آن هم دانشمندان فهمیده بودند که پلوتون در واقع یک جرم متعلق به کمر بند کوئیپر است. اما چون مدتها از کشف پلوتون گذشته بود و رقیبی جدی برای ان هنوز وجود نداشت، این جرم هنوز در زمره سیارات به شمار می رفت هر چند برخی دانشمندان مخالف این بودند که پلوتون به دلیل اینکه نه شباهتی به سیارات داخلی (زمین گون) و نه شباهتی به سیارات خارجی (مشتری گون) نداشت، جزو سیارات باشد.
اما جسم جدید از پلوتون بزرگتر بود و شکلی کروی داشت و کمی بعد هم قمری به دور آن کشف شد (قبل از آن اجرام بزرگی مانند کواوار، سدنا (که مدار کشیده دارد و از کوئیپر هم حتی خارج می شود) و آرکاس کشف شده بودند اما هیچ کدام مانند جرم جدید نبودند. البته این جسم در سال 1382 در تصاویر دیده شده بود و نام سیارک 313 UB 2003 را بر آن نهاده بودند چون مشخصات دقیق آن تعیین نشده بود در دسته ی سیارک ها قرار داشت. تصاویر دقیق تر گروه براون و تصاویر بعدی نشان داد که این جرم در فاصله ی 97 واحد نجومی از خورشید قرار دارد (حدود دو برابر فاصله ی پلوتون از خورشید) و دوره ی تناوب آن 560 سال زمینی است (البته در حضیض مدارش به فاصله ی 37 واحد نجومی از خورشید می رسد). صفحه ی مداری آن انحراف زیادی (حدود 44 درجه) نسبت به صفحه ی دیگر سیارات (دایره البروج) دارد. و به خاطر فاصله ی زیادش از خورشید دمای سطح آن حدود 30 کلوین (243 - درجه سلسیوس) تخمین زده می شود.
با تخمین ضریب بازتاب آن و قدر ظاهری آن که 19 است ، قطرش حدود 2860 کیلومتر براورد شد. یعنی قطر آن حدود 25 درصد بیشتر از پلوتون است. با این اوصاف در مجمع انجمن بین المللی نجوم تعریف جدیدی برای سیاره ها در نظر گرفته شد و پلوتون و سرس ( که قبلا جزو سیارک ها بود) و جسم جدید که اریس ( الهه نزاع و درگیری) نام گرفت، در دسته ی سیارات کوتوکه جای گرفتند.(قمر آن نیز دیسنومیا یا الهه ی آشفتگی نام گرفت)
در تعریف جدید سیاره ی اصلی جرمی است که مستقلا به دور خورشید می گردد، کروی است و در مدارش اجرام مشابه وجود ندارند و سیاره ی کوتوله جسمی است که مستقلا به دور خورشید می گردد، کروی است و در مدارش اجرام مشابه ( مثل کمر بند سیارک ها و کمربند کوئی پر) وجود دارند.
با تشکر
----------------------------------------------------------------------------
| سوال: سلام وخسته نباشید 1- من هرگز مفهوم "بعد" رو به درستی نفهمیدم.میشه لطفا در این مورد توضیح بدبن؟ 2- نوار روشنی که شبها می بینیم کهکشان راه شیری است.اما بقیه ستارگان که در نوار نیستند هم جزء کهکشان هستند.پس این نوار چگونه به وجود آمده و چرا کل ستارگان را شامل نمی شود؟ raha aryaye پاسخ: 1. اگر منظورتان از بعد، آنچه در نجوم کروی داریم نباشد، "بعد" حداقل اعدادی است که برای توصیف یا پدیده نیاز داریم برای مثال برای تعیین مکان در یک جاده، تنها یک عدد لاز م است مثلا می گوییم کیلومتر 19 جاده ساوه. اما فرض کنید با دوستتان در تهران در تقاطع خیابان ولی عصر و بلوار کشاورز در طبقه سوم ساختمان ایرانیان قرار گذاشته اید اینجا سه بعد مکان را مشخص کرده اید : طول، عرض و ارتفاع یعنی (X , Y, Z) اما اگر زمان را تعیین نکنید ممکن است هرگز ملاقات شما صورت نگیرد یعنی زمان هم یک "بعد " محسوب می شود و داریم: (X, Y, Z ,t ). البته ممکن است سه بعد مکانی در دستگاه قطبی یا کروی به شکل دیگری بیان شود ( نجوم شماره 139و140 ابتدای مقاله ی دستگاه های مختصات را ببینید). جالب است بدانید در کیهان شناسی حداقل با 5 بعد سر و کار داریم و پنجمین بعد شماره ی عالم است!! یعنی غیر از عالم ما عالم های موازی دیگری هم در نظر گرفته می شوند! برای آشنایی بیشتر با "بعد" ابتدای بخش نجوم به زبان ادمیزاد ، نجوم شماره 192 را ببینید. 2. بیشتر ستاره ها در صفحه کهکشان هستند اما خود صفحه ای که درون آن هستیم ، حدود 5000 سال نوری ضخامت دارد و در بالا و پایین صفحه نیز ستاره می بینیم همچنین در هاله ی کهکشان هم ستاره وجود دارد . برخی نقاط روشن آسمان نیز اجسامی خارج از کهکشان ما هستند. |
----------------------------------------------------------------------------
سوال:
چرا ستاره سبز وجود ندارد؟
فرزاد آشکار
پاسخ:
ما ترکیبی از رنگهایی که از ستاره دریافت می کنیم را میبینیم . ستاره هایی وجود دارند که اگر نور آنها را تجزیه کنیم بیشترین شدت تابش آنها در نور سبز است.
----------------------------------------------------------------------------
سوال:
با سلام
احتراما , اینجانب اطلاعات زیادی در مورد نجوم ندارم اما علاقمندم تا از صاحبنظران این علم بدانم که با مشاهده و تحقیق و تفحص در سیارات و کهکشانها نظر آنها را در مورد عامل پیدایش عالم بدانم ؟ آیا این امر می تواند براثر تصادف در میلیون ها سال پیش رخ داده باشد ؟ یا از نظر آنها عامل ثانوی و هوشمندی ( خدا ) باید حتما موجب پیدایش شده باشد ؟ آیا تحقیق و تفحص در این علم , باعث اعتقاد و ایمان بیشتر به خداوند در میان صاحبنظران این علم می گردد ؟
با تشکر: علیرضا جوهری
پاسخ:
من به عنوان کسی که به طور حرفه ای اختر فیزیک و کیهان شناسی کار می کنم، تنها نظر شخصی ام را بیان می کنم . مسلما وجود عالم ما تصادفی نیست و از قوانینی بیسار ظریف پیروی می کند (این را همه حرفه ای ها قبول دارند) اما اینکه این نظم خالقی دارد یانه، بستگی به جهان بینی فرد دارد چون این نظم را در جا های دیگر ( انسان، حشرات، اتم و ذرات بنیادی و ....) هم می بینیم. پس نظم کیهان تفاوت خاصی ندارد!!!
اما به شخصه تحیر من از زیبایی ها و عظمت عالم موجب شده است احساس نزدیکی بیشتری با خدا پیدا کنم که این مو ضوع را نمی توان با قوانین علمی بیان کرد!!
---------------------------------------------------------------------------------------
سوال:
با سلام
سوال من در مورد تعداد دور گردش زمین به دور خود در یک سال است با توجه به اینکه زمین علاوه بر 365 دوری که در یک سال به دور خود می چرخد یک دور هم هنگام چرخش به دور خورشید زده است پس باید بگوییم زمین هر سال 366 بار به دور خود می چرخد آیا شما با بنده موافقید؟
با تشکر از شما
مهدی یزدچی
پاسخ:
هر دور گردش زمین به دور خورشید تقریبا معادل تقریبا 365 به علاوه یک چهارم روز خورشیدی است. برای همین است که هر 4 یا 5 سال یک بار ، سال کبیسه ( یعنی 366 روزه) داریم تا این حدود یک چارم روز ها جبران شود و آغاز سال در اعتدال بهاری ثابت بماند
---------------------------------------------------------------------------------------
| سوال: با عرض سلام با توجه به نظريه مربوط به اثبات ماده تاريك كه در آن يكي از راههاي اثبات ماده تاريك اين است كه با بررسي سرعت حركت ستارگان به دور كهكشان ها اين واقعيت به دست آمده كه بر خلاف منظومه شمسي كه سرعت چرخش سيارات به دور خورشيد متناسب است با فاصله آنها يعني هر چقدر سيارات دورتر باشند سرعت چرخش آنها كمتر است ولي ستارگان به دور كهكشانها با يك سرعت مي چرخند يعني ستارگان دور از مركز كهكشان سرعت چرخششان برابر ستارگان نزديك مركز كهكشان است بنابراين نتيجه گرفته مي شود تمام ستارگان در ماده نامرئي و بسيار چگالي غوطه ور هستند كه مانند يك ديسك كه به دور خود مي چرخد سرعت چرخش نقاط مختلف يكسان است. حال سوال اين است كه مگر ماده تاريك در منظومه شمسي نيز وجود ندارد پس چرا سيارات منظومه شمسي با يك سرعت به دور خورشيد نمي گردند؟ ali ghazian پاسخ: محاسبات و شواهد نشان میدهد که ماده ی تاریک بیشتر در هاله ی کهکشان وجود دارد. همچنین اثر گرانشی آن در سیستم های کم جرم مانند منظومه ی شمسی قابل آشکارسازی نیست |
| ------------------------------------------------------------------------------------------------- سوال: چرا موقعیت لکه های ماه در طول شب از دید ناظر زمینی در جهت عقربه های ساعت تغییر می کند؟ آیا دلیل آن حرکت وضعی زمین است یا چیز دیگری است. saber space پاسخ: از دید ما، ماه طی شب (و گاهی بخشی شب و بخشی روز) کمانی را طی می کند که زاویه اش نسبت به افق تغییر می کند هنگامی که ماه در بیشترین ارتفاع و در راستای جنوب است، این کمان موازی افق است، در غرب، لبه ی سمت غربی کمان پایین تر و در شرق لبه ی شرقی پایین تر است و ماه هم مماس بر این کمان حرکت می کند بنابراین به نظر می رسد که اندکی می چرخد. |
-------------------------------------------------------------------------------------------------
سوال:
چرا ارتفاع ماه در تابستان ها كمتر از زمستان ها مي باشد؟
سعید رحیمیان
پاسخ:
این قبلا در مجله نجوم به طور مفصل جواب داده شده است
-------------------------------------------------------------------------------------------------
سوال:
با عرض سلام و خسته نباشيد
مي خواستم اين سوال رو ازتون بپرسم كه در هنگام بارشهاي شهابي آيا خرده سنگهايي كه وارد جو زمين ميشوند ماهواره هاي موجود در اطراف جو زمين را تهديد مي كنند يا خير؟
.ممنون
امير فرجادفر- قزوين
پاسخ :
بله تهدید می کنند! البته بدنه ی ماهواره ها مقاوم است اما برخی قطعات مانند آینه های تلسکوپ های فضایی در خطرند به همین دلیل هنگام بارش های شهابی جهت گیری تلسکوپ های فضایی را تغییر می دهند.
-------------------------------------------------------------------------------------------------
سوال:
با سلام
لطف میکنید بگید که
1- چرا جهت چرخش زهره و اورانوس یکی به عنوان سیاره سنگی و دیگری به عنوان سیاره گازی از بقیه سیارات متفاوته ؟
2- چرا در زمان شکل گیری ماه دهانه های برخوردی که به سمت کره زمین است بیشتر ار آن طرفی است که ما نمی بیننیم ؟
hide andseek
پاسخ:
1- دلایل مختلفی مطرح شده است : از جمله این که ممکن است برخورد جسمی پرجرم ، جهت محور آنها را تغییر داده باشد و یا اینکه تبخیر آب های موجود در گذشته زهره مانند نیروی ترمزی عمل کرده و سرعت چرخش ان را کند و در نهایت معکوس کرده است.
2- دلیل آن به درستی معلوم نیست البته احتمالا نیروی کشندی زمین بر ماه تاثیر گذار بوده است به ویزه در زمانی که در سطح ماه گدازه های مایع جریان داشته است.
